مجامع فقهی و نقش آن در اجتهاد معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه شافعی دانشگاه کردستان

2 کارشناس ارشد فقه شافعی دانشگاه کردستان

چکیده

تأسیس مجامع فقهی به عنوان یکی از مصادیق بارز اجتهاد گروهی در عصر کنونی، آغازگر دورانی مهم در تاریخ تشریع اسلامی خواهد بود که در آن اجتهاد از انحصار تلاشهای فردی یا سرزمینی محدود رها می‌شود و فراتر از مرزهای جغرافیایی، مجتهدان امت اسلامی را دربر می‌گیرد، تا از هر تخصص و استعدادی در راه رشد و اعتلای این امت استفاده شود. عمل مجامع فقهی براساس اجتهاد گروهی و بر مبنای تحقیق علمی است که در آن، فقها و اندیشمندان اسلامی، حاصل اجتهاد خویش را از طریق مشورت و تبادل آراء و گفتگو، مطرح می‌نمایند، تا رأیی انتخاب گردد که حجت آن قوی‌تر و به قواعد و مصالح شریعت نزدیک‌تر است. با نگاهی به فعالیتها و خدماتی که مجامع فقهی معاصر ارائه نموده‌اند، به وضوح می‌توان تأثیر آنها را در تحقق این نوع اجتهاد مشاهده نمود. بازگرداندن اعتبار شورا به شکلی فعال در حل مسائل و مشکلات، و مراجعه به آرای سایر مجتهدان در عرصه فتوا و استفتا برای رسیدن به قول صواب، از ثمرات متمایز مجامع فقهی در عصر کنونی به شمار می‌آید. تأسیس این مجامع، خود از نشانه‌های اهتمام و توجه مسلمانان به امر دینشان است، تا بدانند کدام عبادتشان پذیرفته می‌‌شود و کدام قابل پذیرش نیست، و اینکه حلال و حرام‌ در عبادات و معاملاتشان کدام است. شکی نیست که دوری مسلمانان از سرمایه عظیم فقهی خویش از یک‌‌سو، و به کار گیری شیوه استنباط فردی و پراکنده در حل مسائل پیچیده و مستحدثه از سویی دیگر، موجب تضعیف فقه در پاسخ‌‌گویی به این مسائل شده است، در حالی که تشکیل مجامع فقهی که در آن فتوا، حاصل اجتهاد گروهی از مجتهدان امت اسلامی است، می‌تواند نقایص و عواقب خطرناک آن را جبران نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jurisprudence committees and their role in contemporary Ejtehad

نویسندگان [English]

  • Soheila Rostami 1
  • Esmaeil Qazi Nia 2
چکیده [English]

Establishment of jurisprudence committeesareone of important examples of gregarious Ejtehad in recent Era. Furthermore this would be a starter for an important age in history of Islamic Tashri’ which Ejtehad would release from limited individual or territorial monopolies. Thus it would embrace beyond geographical bonds and Islamic Ummah’s Mojtaheds, until using from any expertise and talent for growth of this Ummah.  The function of jurisprudence committees are based on egregious Ejtehad and scientific researches that in there jurisconsults and Islamic scholars declare their thoughts via consolation, discussion and dialogue till select an idea which is more provable and it is nearest to Shari’at’s rules and Ahkam. With an outlook toward activities and duties of contemporary jurisprudence committees we could clearly see their influence on this kind of Ejtehad. Returning committee’s validity actively is results of jurisprudence committees in contemporary era for solving problems and difficulties, and also refers to thoughts of other Mojtaheds in Fatwa’s field. The establishment of these committees shows Muslims’ attention and attempt to their religion that they would understand which prayer is acceptable and which is not, and recognize their Halal and Haram in their prayers and deals. Without any doubt, elude of Muslims from great jurisprudence sources on one hand and utilizing individual understanding in solving complicated and Hadith problems in other hand has weaken jurisprudence in responding to problems. While establishing jurisprudence committees, which Fatwa is result of gregarious Ejtehad of Islamic Ummah jurisconsults’, could gratify dangerous results and problems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • jurisprudence committees
  • Ejtehad
  • gregarious Ejtehad
  • fatwa
  • committee