تغلیظ مضاعف دیه از دیدگاه مذاهب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در فقه اسلامی با استناد به آیات قرآن و روایات، برخی زمانها و مکانها دارای حرمت ویژه‌‌ای هستند که ارتکاب جنایت در آنها، نشانه حرمت شکنی دانسته شده است. از این رو در مجازات مرتکبان جنایت قتل، شدّت بیشتری اعمال و در صورتی که به پرداخت دیه به اولیای دم حکم شود، میزان ثلث دیه کامل به عنوان تشدید یا تغلیظ، به دیه پرداختی اضافه می‌‌شود. بحث جمع دو سبب تغلیظ و حکم آن در میزان تغلیظ، از مواردی است که فقها و حقوق‌‌دانان کمتر به آن توجه کرده‌‌اند. براساس قواعدی مثل «اصل عدم تداخل اسباب»، گروهی معتقد به جواز تغلیظ مضاعف و براساس اصولی مثل «اصل برائت»، گروهی معتقد به عدم جواز تغلیظ مضاعف هستند. با توجه به قواعد و مبانی فقهی، اکتفا به میزان ثلث دیه کامل به عنوان تغلیظ، در صورت جمع اسباب، ارجح به نظر می‌‌رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Multiple (Moza’af) Taqliz of atonement (Diyah) from Islamic sects’ viewpoint

نویسندگان [English]

  • Abdul Reza Javan Ja’fari Bojnordi
  • Abdul Hamid Khosravi
  • Abdul Rahim Tajik
چکیده [English]

In Islamic jurisprudence with adducing to Qur’an and Hadiths some Times and Places have special honor that committed crime in them is sacrilege. Therefore the punishment of murderers become multiple and in case of paying atonement to avenger of blood, a third part of the atonement would become multiple and would add to payout atonement. The subject of pulsing two reasons (Sabab) for Taqliz and its Hokm in amount of Taqliz is a point that jurist and lawyers did not pay attention truly to it. On the basis of principles such as “principle of overlap reasons”, a group believes on justifiability of multiple Taqliz and on the basis ofBera’at principle a group doesn’t believe on justifiability of multiple Taqliz. With consideration of principles and jurisprudence essentials, in the case of pulsing reasons, being content to a third amount of atonement as Taqliz it is preferable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • murder
  • multiplying atonement
  • the principle of overlap reasons
  • Bera’at principle
  • multiple Taqliz