حکم سازی ضرورت حفظ نظام در قلمرو احکام شرعی از دیدگاه فقهی مذاهب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

یکی از مسائلی که همواره در ابواب فقه و سایر متون اسلامی، مورد توجه و تأکید دانشمندان اسلامی قرار گرفته، مسئله «حفظ نظام» است. با توجه به کاربرد گسترده «ضرورت حفظ نظام» در ابواب مختلف فقه و اینکه در اکثر این موارد به حفظ نظام به عنوان دلیل یا حکمت حکم شرعی، استناد شده است، می‌‌توان آن را به عنوان یک قاعده فقهی مهم و فراگیر، طرح کرد و مورد بررسی قرار داد، هرچند در آثار فقهی پیشینیان، از چنین قاعده‌ای نام برده نشده است، این حکم کلی و عام یکی از احکام فقهی مذاهب اسلامی به شمار می‌‌رود. تبیین حکم ساز بودن این قاعده فقهی در حیطه احکام شرعی (اولیه، ثانویه و ولایی) موضوع اصلی این مقاله است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی و کتابخانه‌‌ای است، بدین صورت که ابتدا با توجه به مفهوم شناسی واژه نظام در مباحث فقهی، انواع آن ذکر می‌‌شود، آن‌‌گاه حکم ساز بودن این قاعده فقهی در گستره احکام شرعی از جمله صدور احکام ثانوی و ولایی و همچنین چگونگی استناد احکام اولیه به آن مورد بررسی قرار می‌‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

To issue an order as a necessity for preserve the Nezam (sovereignty) in Shar’ee precepts from jurisprudence of Islamic sects

نویسندگان [English]

  • Mohammad Jafari Harandi
  • Aliyeh Arab
چکیده [English]

The topic of “preserving the Nezam” (sovereignty) is an issue that always Islamic scholars pay attention and emphasize to it in jurisprudence and Islamic texts. With paying attention to spread function of the necessity of “preserving the Nezam” in different sections of jurisprudence and also in most of these cases “preserving the Nezam” is relying as a reason for Shar’ee orders (Hokm), so we could examine this subject as a jurisprudence important and spread method. Although the past Jurisprudence texts didn’t mention to this method but this general and common method is one of jurisprudence orders (Hokm) of Islamic sects. The main subject of this article is to illustrate that this is an order (Hokm) in Shar’ee orders’ field. The research’s method of this article is descriptive and library work. The method works in this way that at first different meaning of the word Nezam would discuss with paying attention to concept of this word. Then this jurisprudence method would examine Shar’ee orders in spread of issuance of secondary and Velaee orders and also the way of relaying primary orders.