تعیین موقوف علیهم از منظر فقه مذاهب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

گفته شده شرط صحت وقف آن است که واقف، موقوف علیه یا موقوف علیهم را معین کند، در غیر این صورت وقف باطل خواهد بود. برای اثبات این رأی به دلایل ذیل استناد شده است: اجماع فقهای شیعه، انصراف عمومات و اطلاقات وقف به شخص معین، نامعقول بودن تملیک به فرد نامعین و عدم موجودیت شخص غیر معین. از بین ادله، جز اجماع، هیچ‌‌یک دلیل معتبر نیستند؛ زیرا ادعای انصراف منوط به احراز عدم معهود بودن وقف بدون تعیین موقوف علیهم است و چنین امری محرز نیست. نا‌معقول بودن تملیک به فرد نامعین هم قابل اثبات نیست؛ زیرا وقف یک امر اعتباری است و برای صحت خویش نیاز به محل معین ندارد. دلیل آخر هم با تصدیق وجدان و عدم حکم فقها به بدون مالک بودن مال متردد بین دو نفر رد می‌شود. در میان مذاهب اهل‌سنت، حنفیه و مالکیه وقف بدون ذکر موقوف علیهم را جایز می‌دانند؛ زیرا از نظر آنها شرط موقوف علیهم تنها اهلیت تملک است، در حالی که شافعیه و حنابله شرط موقوف علیهم را امکان تملیک منجز و بنابراین عدم تعیین موقوف علیهم را موجب بطلان وقف دانسته‌‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Specify the endowed with Islamic sects’ jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Masoud Jahandoust Dalenjan
  • Mohammad Javad Fallah Yakhdani
چکیده [English]

The condition for validity of religious endowment (Vaqf) is that a founder of endowment (Vaqef) specifies the endowed (Mouqoof Aley’h), otherwise this endowment is invalid. For proofing this point had adduced to bellow reasons: consensus (Ejma’) of Shi’a jurisconsults, dissuasion from publicity and predication of Vaqf to certain person, absurdness of giving possession to an insecure person and non-existence of insecure person. Amid these reasons, except consensus, others are invalid, because the claim of dissuasion that Vaqf is invalid without endowed is not vested. Absurdness of giving possession to an insecure person also is not provable because Vaqf is a nominal issue and for its validity doesn’t need a certain place. For the last reason, also, with confirmation of conscience and the Hokm of jurisconsults become unacceptable. Between Soni sects, Hanifah and Malekiyah accept endowment (Vaqf) that doesn’t mention the name of endowed, because from their viewpoint the condition for endowed is being worthy for taking possession. While Shafe’iyah and Hanabalah believe that not specify the endowed is lead to invalidity of Vaqf.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the condition of specify
  • endowed
  • endowment (Vaqf)
  • consensus
  • Vaqf without ‎mentioning the endowed
  • Islamic sects’ jurisprudence‎