تقریب مذاهب اسلامی در چهل مجلس شیخ علاءالدوله سمنانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

شیخ علاء‌الدوله سمنانی از مشایخ بزرگ عرفان و تصوف ایران سده هشتم قمری، توانست با رویگردانی از جاه و مقام دربار ایلخانان مغول، به سیر و سلوک روی آورد و مروّج عرفان، تصوف و اخلاق زمانه خود شود. او با روحیه تسامح و تساهل، ‌اعتقاد راسخ و عملی به تقریب، و تقارب و سازگاری مذهبی، زمینه ایجاد تقریب بین مذاهب اسلامی را فراهم ساخته است. نگاه احترام آمیز و بدون تعصب مذهبی نسبت به دو مذهب شیعه و سنی از وی‍ژگیهای برجسته زندگی، ‌تقریرات و تألیفات وی است. در کتاب چهل مجلس که در مباحث مختلف سیر و سلوکی است، به نزدیک سازی دو مذهب تشیع و تسنن اهتمام نموده و اندیشه‌‌های تقریبی را در حالی دنبال کرده که عصر وی دوره تعصبات و نزاعهای مذهبی بوده است. وی در خلال مباحث خود، به موضوعاتی چون: منزلت و جایگاه اهل‌‌بیت(ع)، فقه اهل‌‌بیت(ع)، دفاع از دین مبین اسلام و پیامبر اکرم(ص) در برابر مبلغان بودایی، رد قول قائلان به تناسخ، جایگاه کمیل به عنوان صاحب سرّ امام علی(ع) و توجیه اختلافات کلامی سخنان امام شافعی و امام ابوحنیفه، توجه نشان داده است که بیانگر رویکرد تقریبی او در این اثر می‌‌باشد. نگارنده با روش توصیفی ـ تحلیلی، مباحث فوق را مورد بررسی قرار داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Proximity of Islamic sects in “Forty Majles” of Sheikh Ala’ AlDole Semnani

نویسنده [English]

  • Hosein Sarmad Mohammadi
چکیده [English]

Sheikh Ala’ AlDole Semnani is one of great grandees of mysticism and Tssavof in Iran in eighth century who could denying from high rank positions of Mongol’s Ilkhani’s court to turn to the path of self-enlightenment and became a propagators of Tassavof and morality. He with his political tolerance mood, having firm and practical belief on proximity and religious convergence and adaptation paved the way for proximity between Islamic sects. Moreover, his respectful view and not having religiosity through two sects of Soni and Shi’a is one of remarkable principals of his life and his writings and essays. In the book of “Forty Majles” that is about different issues in mysticism tries to proximate sects of Soni and Shi’a though he was after proximate thoughts while his era was the age of religiosity and disputes. Furthermore, he has paid attention to issues such as: the status and position of Ahlol AlBeit (P.H), Ahlol AlBeit’s (P.H) Jurisprudence, to defend from Islam religion and Holy Prophet (P.H) in front of Buddhism missioners, to reject from believers’ words on metempsychosis, Komeil’s status who was trusted by Imam Ali (P.H) and justifying Kalami’s differences of Imam Shafe’ee and Imam Abu Hanifeh’s words. The said principals show that proximate approach of him is visible in this work. The author examines above issues with analytic - descriptive method.