اخلاق محیط زیست با نگاهی به روایات فریقین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

دین مبین اسلام همان‌‌طور که به خود انسان و زندگی او توجه داشته است و دستورات و احکامی برای سبک و شیوه این زندگی در نظر گرفته است، به محیط زندگی بشر نیز توجه خاصی نشان داده است. محیطی که از آن امروزه تحت عنوان محیط زیست نام می‌‌برند و از عناصر مهمی همچون آب، خاک و زمین و ... تشکیل یافته است. علاوه بر این در دین مبین اسلام از اخلاق اسلامی سخن به میان می‌‌آید که در کنار فقه اسلامی به مثابه دو بال برای عروج انسان در نظر گرفته می‌‌شوند. در اخلاق اسلامی نیز شاخه‌‌ای به نام اخلاق کاربردی وجود دارد که ناظر بر اعمال و کردار انسانی است و به بیان بهتر رفتار او در قبال محیط اطراف و رابطه با دیگر افراد جامعه را مورد بحث قرار می‌‌دهد. در مقاله پیش رو ابتدا بحثی پیرامون مفهوم محیط زیست و همچنین اخلاق کاربردی مطرح و سپس به یکی از فروع اخلاق کاربردی؛ یعنی اخلاق محیط زیست پرداخته می‌‌شود. اخلاق محیط زیست در واقع برخورد انسان با محیط زندگی اطراف خود اعم از محیط زیست جانوری، گیاهی و حتی بی‌‌جان را مورد بحث و بررسی و البته تقنین اخلاقی قرار می‌‌دهد. در این مورد آیات و روایات نسبتاً قابل توجهی در دین مبین اسلام وارد شده است که به تبیین این قواعد اخلاقی پرداخته‌‌اند و از این رو با مبنا قرار دادن روایات صحیح به تبیین گوشه‌‌ای از احکام فقهی و اخلاقی دین اسلام پیرامون طبیعت و محیط زیست پرداخته می‌‌شود. در پایان این نتیجه حاصل می‌‌شود که دین مبین اسلام با ارزش قائل شدن برای طبیعت، موجودات و کائنات، انسان مسلمان را موظف می‌‌کند در کنار وظایف عبادی و اجتماعی خویش، توجه خاصی به محیط زندگی اطراف خویش داشته باشد و با رعایت دستورات اخلاقی و حتی فقهی مرتبط با آن، حتی برای رشد و تعالی روحی و فرهنگی و ارزشی خویش نیز زمینه‌‌سازی نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The environment’s ethic with an outlook to Fariqain’s Hadith

نویسنده [English]

  • Ali Shia Ali
چکیده [English]

Islam religion as much as pays attention to human’s life, regulations and rules for his/her life style also has special notice to mankind’s surroundings. These days surrounding named as the environment and contains from important elements such as water, soil, earth and … . Additionally Islam religion speaks about Islamic ethics which beside Islamic jurisprudence are two wings for ascension of human. In Islamic ethics also there is a branch that calls practical ethics that is an observer on behaviors and actions of human. In other words, this branch discusses about human’s behavior in his/her surrounding environment and its connection with other persons of society. This article at first talked about concept of the environment and also practical ethic. Afterward the text would discuss through one of branches of practical ethic which is the environment’s ethic. Environment’s ethic actually discusses about contact of human with his/her living surrounding such as animal’s environment, planet environment and even inanimate surrounding and of course makes an ethical low. In this case there are remarkable Qur’an verses and Hadith in Islam religion that illustrates these ethical issues. Thus the article with noticing to correct Hadith illustrates briefly jurisprudence and ethic regulations of Islam religion about surrounding nature and the environment. Towards the end the text would conclude that Islam religion with valuing on nature, creatures and the cosmos charge Muslims beside all his/her religious and social duties which they must have special attention to his/her surrounding living. Moreover s/he must with following ethical and even jurisprudence obligations that are related to this issue try to have a cultural and valuable and even spiritual growth.