رویکردها به کثرت ادیان و مذاهب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

به درازنای تاریخ چهار رویکرد کلی‏ پیرامون گوناگونی و کثرت ادیان و مذاهب وجود داشته است: ابطال‌گرایی،[1] انحصارگرایی،[2] شمول‌گرایی[3] و کثرت‌گرایی.[4] در رویکرد به گوناگونی ادیان، ابطال‌گرایی و انحصارگرایی، باطل، ولی شمول‌گرایی در حقانیت و کثرت‌گرایی در نجات پذیرفته است؛ اگرچه چند و چون آموزه‌ها و گزاره‌های ادیان دیگر با اسلام قیاس‌کردنی نیست، ولی به هر روی جملگی دربر دارنده حقیقت است؛ حتی چنانچه دگرگونی (تحریف) ادیان پیشین را بپذیریم، باز بی‌گمان در ادیان پیشین حقیقتهایی نهفته است؛ پس شمول‌گرایی در حقانیت اندیشه استواری است. در موضوع نجات نیز اسلام نه تنها انحصارگرا نیست، بلکه پیروان ادیان دیگر را، با شرطهایی، رستگار می‌داند. کثرت‌گرایی (پلورالیسم) از موضوعهای مهم فلسفی‏ دوران معاصر است که به حوزه‌های متعددی همچون دین، سیاست، فرهنگ، جامعه‌شناسی، اخلاق و ... تسرّی‏ یافته است. در این میان کثرت‌گرایی دینی، که نخستین بار در آرای جان هیک، فیلسوف معاصر مطرح گردید، اهمیتی ویژه‌‏ دارد. اگر نیک بنگریم، می­‌بینیم که کثرت‌گرایی دینی با بیشتر مبحثهای مربوط به فلسفه دین ـ همچون هرمنوتیک، تجربه دینی‏ و تجربه عرفانی، معرفت‌شناسی دینی، زبان دین، معنا‌داری و اثبات‌پذیری‏ گزاره‌های دین، گوهر و صدف دین، شکاکیت و نسبی‌گرایی و ... ـ ارتباط دارد و این مبحثها، با یکدیگر درهم‌ تنیدگی‏ شگفت‌انگیزی‏ دارند.



[1]. Rendernullism


[2]. Exclusivism


[3]. Inclusivism


[4]. Pluralism

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Approaches through intensity of religions and sects

نویسنده [English]

  • Hossein Sayyah Gorji
چکیده [English]

In the history there are 4 approaches about variety and intensity of religions and sects: refutability, monopoly, pluralism. Although the principals of other religions is not comparable with Islam but wily all of them covering the truth, even if we accept changes of other religions, nevertheless there is pieces of truth in them, so pluralism in the rightness of the truth is consistent. In the issue of rescue, Islam is not only a monopolist religion but also deliver followers of other religions with some conditions. Pluralism is an important issue in philosophy in temporary era which has permeated to various branches such as religion, politics, culture, sociology and ethics. In this case religious pluralism which for the first time introduce by John Hik –contemporary philosopher- has a special importance. If we look carefully, religious pluralism is connect with other topics of philosophy of religion such as Hermeneutic, religious experience and religious mysticism, language of religion, meaningful, ascertainably of religion’s points, skepticism, relativism and…and these issues have a strange connections with each other.