بررسی تطبیقی تأثیر ازاله عقل به واسطه مواد سکرآور بر مسئولیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه فقه و حقوق دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 دانشجوی دکتری فقه و حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی

چکیده

با توجه به وحدت ملاک در از بین رفتن عقل و به تبع آن، مختل شدن قوه تمییز و اراده افراد در مستی، باید مواد سکرآور غیر از مشروبات الکلی مانند مواد مخدر، قرصهای روان‌گردان، مرقد و غیره را در تأثیر آنها بر مسئولیت، ملحق به مشروبات الکلی (خمر و مسکرات) دانست. از نظر فقه امامیه، چنین افرادی از حیث مسئولیت مدنی در حکم مجنون بوده و اعمال حقوقی ایشان همچون بیع، اجاره، وقف و غیره صحیح نبوده و تأثیری ندارد و اقرار ایشان نیز پذیرفته نمی‌‌شود. لیکن در فقه اهل‌‌سنت نظر غالب، صحت اعمال حقوقی فرد مست است. در خصوص اقرار، مشهور امامیه عدم صحت اقرار فرد مست است. اهل‌‌سنت اقرار مست را در حقوق‌‌الله بدون اثر، اما در حقوق‌الناس صحیح و الزام آور می‌‌دانند. در خصوص حدود ازاله عقل باعث نمی‌‌شود که فرد در حکم مجنون قرار گیرد و اصل اولیه اقامه حدود بر فردی است که در حال مستی مرتکب جرم حدی شده است، مگر اینکه مستی او از روی عمد یا عصیان نباشد. در خصوص قصاص سه نظر مبنی بر ثبوت قصاص بر فرد مست (فردی که مستی او از روی عمد و عصیان بوده است)، عدم ثبوت و قائل شدن به تفصیل بدین شرح که اگر فرد بداند در صورت مستی مرتکب جرم خواهد شد، قصاص بر وی ثابت باشد و در صورتی که توجهی به این احتمال نداشته باشد، قصاص ثابت نباشد، وجود دارد که نظر سوم ارجح است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative examination on effects of intoxicating drinks in removal of wisdom for responsibility

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Hoseini 1
  • Mohammad Amin Fard 2
  • Hamid Farshi 3
چکیده [English]

Paying attention to this point that there is a united view through drunken people which wane their wisdom and they are unthinkable so must include otherintoxicating material except alcohol such as drugs and ecstasy pills and etc. that have effects on responsibility as intoxicating drinks. From Imamiyah Jurisprudence these people as a civil responsible are tantamount of insane and their legal behaviors including selling, rent, Vaqf and etc. are not acceptable and are not effective and their confession is not acceptable. But common view of Ahlol Sonnah jurisprudence is legal behaviors of drunken person are acceptable. In the case of confession Imamiyah do not accept drunken confession. Ahlol Sonnah does not accept drunken confession in Hoqooq Allah but they accept it in Hoqoog al-Nas. In the case of Hodood removal of wisdom is not in the place of insane person and primary principals of Hodood will be for a person who while s/he is drunken commit that act, except when his/her drunken is not willful. In the case of Qesas there are three views: confirmation of Qesas for drunken person (a person who his/her drunken is willful), not confirmation meaning that s/he knows that if s/he become drunken would commit a crime then the Qesas is confirmed, and if s/he doesn’t notice to this point Qesas is not confirmed. The third view is more prefer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • drunken
  • insane
  • Responsibility
  • willful and sin
  • Islamic sects