Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

جایگاه تسمیه در ذبیحه از دیدگاه فقه مذاهب اسلامی

Document Type : Research Paper

Authors
1 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Humanities, Savadkooh Branch, Islamic Azad University, Savadkooh, Iran
2 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Quran and Hadith, International University of Islamic Denominations, Tehran, Iran
3 MA, Faculty of Islamic Jurisprudence and Law, International University of Islamic Denominations, Tehran, Iran
10.22034/mtmi.2024.458660.1760
Abstract
با وجود مباحثی که ذیل «تسمیه در ذبیحه» از سوی اندیشمندان ارائه شده است و براساس آن برخی حکم آن را واجب و برخی دیگر آن را واجب ندانسته‌اند، اما واکاوی زوایای مختلف و نقد و بررسی آن احکام، موضوعی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اکثریت فقهای امامیه، ظاهریه و زیدیه قائل به وجوب مطلق و مذاهب مالکیه، حنفیه، حنابله و اباضیه قاةل به وجوب مقید (در صورت نسیان تسمیه، اشکالی وارد نمی شود) شده اند؛ بدین جهت که در آیات و روایات متعددی آمده است که مسلمانان از خوردن آن چه نام خداوند بر آن برده نشده، منع شده‌اند این در حالی است که فقهای مذهب شافعیه و اندکی از فقهای امامیه قائل به عدم وجوب تسمیه شده‌اند؛ آنها نیز به ادلهای استناد نمودهاند و در اینباره شرط تحقق حرمت ذبیحه را تقارن و قصد غیرخدا داشتن و به زبان آوردن نام غیرخدا در ذبح دانستهاند؛ هم چنین به دلیل گسترش اسلام و انزوای بتپرستی، صرف عدم ذبح در پیشگاه غیرخدا ـ بتها ـ را جهت حلالیت ذبیحه کافی دانستهاند. آنها به وسیله جمع میان روایات معارض و به دنبال حمل روایاتی که ظهور در وجوب تسمیه دارد بر اخباری که نص در عدم وجوب دارند، نص را ترجیح داده و معتقدند که فارق، نص است که لازمه آن حمل نمودن روایات دالّ بر وجوب تسمیه، صدور حکم کراهت است. این تحقیق با شیوه کتابخانه‌ای و به روش توصیفی ـ تحلیلی ضمن مروری بر آثار فقهای مذاهب اسلامی، به نقد و بررسی حکم وجوب تسمیه در ذبیحه از منظر فریقین پرداخته است. بنابر یافته‌های تحقیق میتوان رویکرد «استحباب تسمیه» را به دلیل سابقه تاریخی موضوع و سیاق آیات و حلّ تعارض در روایات، مورد رجحان قرار داد.
Keywords


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 08 December 2024