Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار او در مسئله تقریب مذاهب اسلامی

Articles in Press

Document Type : Research Paper

Authors
Mojtaba Mohammadi Anvigh 1
Mohammad Javad Khani 2
1 Assistant Professor at Ilam University
2 Ilam University
10.22034/mtmi.2025.466747.1781
Abstract
با توجه به تلاش‌های پیوسته دشمنان اسلام در جهت سوء استفاده از اختلافات مذاهب و ایجاد تفرقه میان امت اسلامی، تقریب مذاهب اسلامی از دیرباز یکی از مهم‌ترین مسائل جهان اسلام بوده است. در طول تاریخ اسلام، عالمان بسیاری درباره تقریب مذاهب اسلامی اظهار نظر کرده و پیشنهاداتی در این جهت ارائه کرده‌اند؛ یکی از این دانشمندان، علی شریعتی است که دیدگاههای او در این باره با وجود اهمیت بسیار، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر سعی کرده است شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار ارائه‌شده از سوی او درباره تقریب مذاهب اسلامی و وحدت اسلامی را با کاربست روش توصیفی تحلیلی از رهگذر آثار وی تبیین کند. به طور کلی، ‌شاخصه‌های استخراج شده در آثار علی شریعتی در پیشبرد اهداف مربوط به تقریب مذاهب اسلامی عبارتند از: 1- حرکت در مسیر عقلانیت و تأکید بر تحلیل‌های فرامذهبی؛ 2- دفاع منطقی از مذهب به جای توهین به مذاهب دیگر؛ 3- بهره بردن از اظهارات مخالفان در دفاع از عقاید مذهب؛ 4- رعایت جانب انصاف و بیان نقاط مثبت مخالفان مذهب؛ 5- تحلیل علمی اختلافات مذاهب با در نظر گرفتن دشمنان اصلی اسلام. علی شریعتی، حرکت در مسیر وحدت اجتماعی در عین کثرت اعتقادی را تنها راهکار وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی می‌داند و پرهیز از تعصب و افراط‌گرایی و احترام به مقدسات مذاهب را از لوازم آن معرفی می‌کند.
Keywords
تقریب مذاهب اسلامی
وحدت اسلامی
علی شریعتی
شاخصه‌های تقریب
راهکارهای تقریب
Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 19 July 2025