Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Comparative analysis of the judgments of Prophet Moses (peace be upon him) in the Quran (Relying on the interpretations of al-Mizan and in the shadows of the Qur'an

Articles in Press

Document Type : Research Paper

Authors
Morteza Fadaei 1
محسن خوش فر 2
Habibullah Halimijloudar 3
Majid Keihanfar 4
1 Assistant Professor of Quran and Hadith Department, Al-Mustafa International University, Isfahan Branch, Isfahan, Iran
2 استادیار و هیئت علمی دانشگاه
3 Associate Professor of Quranic Studies and Hadith, Department of Islamic Studies, University of Mazandaran, Babolsar, Iran. (Corresponding Author)
4 PhD student in Comparative Quranic Studies, Al-Mustafa International University, Isfahan Branch, Isfahan, Iran.
10.22034/mtmi.2025.483935.1813
Abstract
ه

خداوند در قرآن در آیات متعدد قضاوتهای حضرت موسی ع را بیان فرموده است. به عنوان نمونه برجسته، می توان قضاوت حضرت موسی ع نسبت به افعال عبد صالح و یا برخورد وی با برادرش هارون را نام برد. مفسران شیعه و اهل تسنن در تحلیل مؤلفه های این قضاوت ها نظرات مختلفی را ابراز نموده اند. منبع علم حضرت موسی ع در قضاوتها، سبک داوری و مواردی از این دست از جمله موارد اختلافی می باشد. این پژوهش با تکیه بر دو تفسیر المیزان و فی ظلال القرآن به عنوان دو تفسیر مطرح معاصر شیعی و اهل تسنن به بررسی تطبیقی قضاوتهای حضرت موسی ع که در قرآن مطرح شده، پرداخته است. یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که مفسر شیعی به دلیل اینکه معتقد به عصمت حضرت موسی ع است در تمامی قضاوتها تلاش می نماید که تحلیل قضاوت را به گونه ای مثبت بیان کند. مفسر اهل تسنن نیز در بسیاری موارد اینگونه عمل نموده است؛ همچون بحث در مورد لازمۀ قضاوت، که علم و آگاهی است و معتقدند که علم و آگاهی به حضرت موسی ع آموزش داده شده است. و یا اینکه حضرت موسی (ع) پس از شناخت و آگاهی، از حد و مرز قضاوت که توسط خداوند مشخص میشود، به تشخیص کنشگران ماجرا و واکنش قاطعانه، دست یافت. در این موارد مفسر اهل تسنن نیز همگام با مفسر شیعی است اما در برخی موارد نیز مفسر اهل تسنن خود را ملتزم نمی داند که حضرت موسی ع را از صفاتی همچون تندخویی و شتابگری مبرا کند. مثلا داستان برخورد موسی(ع) با هارون(ع) نشانهای از این رویکرد قضاوتی است که از منظر سید قطب، تندخویی و شتابگری موسی(ع) مشهود است؛ امّا علامه طباطبایی شتاب موسی(ع) را در مسیر حق دانسته و سختگیری او د
Keywords
The component of knowledge
the basis of judgment
actors of the story
deviation line
haste
Motaleat-e-Taghribi Mazaheb-e-Eslami (Proximity Studies of Islamic Denominations) (Foroughe Vahdat)

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 19 July 2025