روش‌شناسی علامه طباطبایی در کشف معانی مفردات قرآن و بازتاب آن در پژوهش‌های تفسیری معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهیدچمران اهواز

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق(ع)

3 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز

4 استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

توجه به معانی واژگان قرآن، یکی از اقدامات مهم علامه جهت کشف و استخراج معانی و مفاهیم کلی آیات می‌باشد. ایشان از روش‌های مختلفی ازجمله: تحلیل اشتقاق و ریشه‌یابی واژگان، توجه به استعمالات قرآن کریم، بهره‌گیری از عرف عامه، استناد به روایات، توجه به دلالت‌های قرآنی، بیان معانی واژگان با اجتهاد خود و... برای کشف معانی مفردات قرآن بهره برده است. اما مهم‌ترین و بارزترین جنبه‌های مباحث لغوی المیزان که در تألیفات قرآنی مشهود و مورد استناد می‌باشد، غالباً متکی بر روش تفسیری خاص علامه(قرآن به قرآن) می‌باشد که با توجه به قراین و امارات درونی، روابط معنایی، سیاق و دلالت‌های موجود در آیات مرتبط تبیین شده است. حاصل بحث چنین بیان می‌شود که علامه در تعیین معانی واژگان قرآنی با توجه به روح معانی مفردات قرآنی، از معنای عمومی و اصلی واژگان فراتر رفته و معنای نسبی و خاصی که هر واژه در کاربردهای مختلف(با توجه به قراین موجود در آیات) پیدا می‌کند را متناسب با جایگاه و کاربرد آن کشف و بیان نموده است. با توجه به این‌که نظرات علامه طباطبایی در تفاسیر معاصر بازتاب وسیعی داشته است، یکی از گسترده‌ترین مباحثِ المیزان که مورد توجه مفسران عصر حاضر قرار گرفته است، بهره‌گیری از نظرات علامه در حوزه‌ی تبیین معانی واژگان قرآن می‌باشد که به انواع روش‌های علامه در کشف معانی واژگان قرآنی به‌ویژه روش تفسیری قرآن به قرآن و بهره‌گیری از قراین و امارات درون متنی، به‌وفور استناد شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Allameh Tabatabai's methodology in discovering the meanings of the words of the Qur'an and its reflection in y interpretations

نویسندگان [English]

  • amanalah naseri karimvand 1
  • Abbas Musallai Pour Yazdi 2
  • mina sgamkhi 3
  • Ghasem Bostani 4
1 Ph.D student of Quran and Hadith Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz
2 Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Imam Sadiq University (AS)
3 Associate Professor of Shahid Chamran University of Ahvaz
4 Professor at Shahid Chamran University
چکیده [English]

Paying attention to the meanings of the words of the Quran is one of the important actions of Allameh to discover and extract the general meanings and concepts of the verses. He has used various methods such as: analyzing the derivation and finding the roots of words, paying attention to the uses of the Holy Quran, taking advantage of popular custom,, citing traditions, paying attention to the Qur'anic implications, expressing the meanings of words with his own ijtihad and … to discover the meanings of the words of the Quran. However, the most important and obvious aspects of Al-Mizan's lexical issues, which are evident and cited in the Quranic works, often rely on the special interpretation method of Allamah (Quran to Quran) which is explained according to the internal evidences and emirates, semantic relationships, context and implications in the related verses. The result of the discussion is that Allameh, in determining the meanings of Quranic words, according to the spirit of the meanings of Quranic words, went beyond the general and original meaning of the words and discovered and expressed the relative and special meaning that each word finds in different uses (according to the evidence in the verses) according to its position and use. Due to the fact that Allameh Tabatabai's opinions have been widely reflected in contemporary interpretations, one of the most extensive discussions of Al-Mizan that has received the attention of contemporary commentators, the use of Allameh's opinions is in the field of explaining the meanings of the words of the Qur'an, which has been abundantly referred to all kinds of methods of Allameh in discovering the meanings of the words of the Qur'an, especially the method of interpretation of the Qur'an to the Qur'an and the use of clues and emirates within the text.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Allameh Tabatabai, Al-Mizan, Meanings of the words of the Qur'
  • an, contemporary interpretative studies