مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

مطالعه تطبیقی اجرای مجازاتهای حدی بر غیرمسلمانان در فقه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد فقه مقارن و حقوق عمومی اسلامی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی
چکیده
امروزه در هر کشور اسلامی، افراد غیرمسلمان با عقاید گوناگون حضور دارند و در کنار مسلمانان زندگی می­‌کنند. آمارها نشان می­‌دهد ارتکاب جرائم، توسط بزهکاران غیرمسلمان، امری شایع است. مجموعه احکام کیفری موجود در مذاهب فقهی اسلامی و بررسی مبانی این احکام، می­‌تواند خط مشی مفیدی برای قانونگذاران اسلامی در تصویب قوانین کیفری برای غیرمسلمانان باشد. لذا بررسی تطبیقی احکام فقهی در رابطه با جرائم حدی غیرمسلمانان در جامعه اسلامی ضروری به نظر می­‌آید. جرائمی ­که میزان مجازات آن در شریعت اسلامی معین باشد، جرائم حدی است. جرائم حدی مورد اتفاق فقهای اسلامی عبارتند از: قذف، شرب­ خمر، زنا، سرقت و محاربه. فقهای اسلامی، احکام کیفری مسلمانان و غیرمسلمانان را در پاره­‌ای از مجازاتهای حدی متفاوت دانسته­‌اند. با تغییر تعابیر قلمرو کشورهای اسلامی، به وجود آمدن مفاهیم جدید دولت، ملت، شهروند، قوانین بین­‌المللی و مشارکت غیرمسلمانان در دفاع از کشور اسلامی به­‌نظر می­رسد موضوعیت قرارداد ذمه و پرداخت جزیه و تفاوت در نظام حقوقی و کیفری به­‌خاطر باور فرد مجرم، به پایان رسیده است. فرامین قرآن در برپایی عدالت اجتماعی، مقتضی مساوات اجرای احکام کیفری بر مسلمانان و غیرمسلمانان است. می­‌توان گفت مجرمین مسلمان و غیرمسلمان در ارتکاب جرائم حدی قذف، زنا، سرقت و محاربه به­‌صورت یکسان مجازات می­‌گردند. در جرم شرب خمر به دلیل عدم اعتقاد غیرمسلمانان به حرمت این ماده، مجازات حدی فقط در صورت تظاهر بدان، اجرا می­‌شود. این پژوهش، ضمن بررسی نظریات فقهای هفت مذهب امامیه، حنفیه، زیدیه، مالکیه، شافعیه، حنابله و ظاهریه به شیوه توصیفی ـ تحلیلی نشان می­‌دهد دین و باور مجرم در اجرای مجازات حدی مؤثر نیست.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A comparative study of the Haddi punishments on Non-Muslims in Islamic jurisprudence

نویسندگان English

Mohammad Amin Amini 1
Mohammad Roostaei 2
1 Ph.D at Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 MA at International University of Islamic Denominations
چکیده English

Today, in every Islamic country, non-Muslims with different beliefs are present and live alongside Muslims. Statistics show that committing crimes by non-Muslim criminals is common. The collection of criminal rulings in Islamic jurisprudence schools and the examination of the foundations of these rulings can be a useful policy for Islamic legislators in approving non-Muslim criminal laws. Therefore, a comparative study of jurisprudence regarding non-Muslim crimes (Punishment stipulated in Shariah) in Islamic society seems necessary. Crimes for which the amount of punishment is determined in Islamic Sharia are stipulated Punishment: Qazf (i.e., accusing unjustly someone of doing adultery and/or sodomy), drinking alcoholic drinks, adultery, theft, and Muharebeh (going to war with the Islamic government governing the country you reside in) are considered by Islamic jurists. Islamic jurists have considered the criminal laws of Muslims and non-Muslims to be different in some punishments. With the changing interpretations of the territory of Islamic countries, the emergence of new concepts of government, nation, citizenship, international laws and the participation of non-Muslims in the defense of the Islamic country, it seems to have ended: the subjectivity of the contract with Zimmis and payment of jizya and the difference in the legal and criminal system due to the belief of the criminal person. The commands of the Quran in the establishment of social justice require equal execution of criminal sentences on Muslims and non-Muslims. It can be said that Muslim and non-Muslim criminals are punished in the same way for committing the crimes of Qazf, adultery, theft, and fighting (Muharebeh going to war with the Islamic government governing the country you reside in). In the crime of drinking alcohol, due to non-Muslims' lack of belief in the sanctity of this article, a limited punishment will be implemented only if they pretend to commit the crime. This research, while examining the opinions of the jurists of the seven Imamiyyah, Hanafiyyah, Zaydiyyah, Malikiyyah, Shafi'iyyah, Hanbaliyyah and Zahiriyyah, shows in a descriptive and analytical way that the criminal's religion and beliefs are not effective in the implementation of punishment.

کلیدواژه‌ها English

criminal sentences
Haddi punishment (Punishment stipulated in Shariah)
non-Muslim
pagan
Ahlul Zimmah (Non-Muslims in Islamic lands)
قرآن کریم.
ابن‌ادریس حلی، محمد بن منصور (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
ابن‌حاجب، عثمان بن عمر (1421ق). جامع الأمهات. یمامه: بی‌نا.
ابن‌حزم، علی بن احمد (بی‌تا). المحلى بالآثار. بیروت: دارالفکر.
ابن‌رشد، محمد بن احمد (1408ق). المقدمات الممهدات. بیروت: دارالغرب الإسلامی.
ابن‌رشد حفید، محمد بن احمد (1425ق). بدایة المجتهد و نهایة المقتصد. قاهره: دارالحدیث.
ابن‌ضویان، ابراهیم بن محمد (1409ق). منار السبیل فی ­شرح ­الدلیل. بیروت: المکتب الإسلامی.
ابن‌عابدین، محمدامین بن عمر (1412ق). رد المحتار على الدر المختار. بیروت: دارالفکر.
ابن‌فارس، احمد بن فارس (1399ق). معجم مقاییس اللغه. بیروت: دارالفکر.
ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد (1414ق). الکافی فی فقه الإمام احمد. بیروت: دارالکتب العلمیه.
همو (1388ق). المغنی. قاهره: مکتبة القاهرة.
ابن‌محاملی، احمد بن محمد (1416ق). اللباب فی الفقه الشافعی. مدینه: دارالبخارى.
ابن‌مرتضی، احمد بن یحیی (1422ق). البحر الزخار الجامع لمذاهب علماء الأمصار. بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابن‌منظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارصادر.
ابن‌نجیم مصری، زین‌الدین بن ابراهیم (بی‌تا). البحر الرائق شرح کنز الدقائق. بیروت: دارالکتاب الإسلامی.
ابوداود سجستانی، سلیمان بن اشعث (1430ق). سنن ابی‌­داود. بی­‌جا: دارالرساله العالمیه.
ابوالصلاح حلبى، تقى­‌الدین بن نجم­‌الدین (1403ق). الکافی فی الفقه. اصفهان: کتابخانه امام امیرالمؤمنین علی(ع).
ازهری، محمد بن احمد (2001م). تهذیب اللغه. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
البانی، محمد ناصرالدین (1405ق). إرواء الغلیل فی تخریج أحادیث منار السبیل. بیروت: المکتب الإسلامی.
بابرتی، محمد بن محمد (بی‌تا). العنایة شرح الهدایة. بیروت: دارالفکر.
بخاری، محمد بن اسماعیل (1422ق). صحیح البخاری. دمشق: دارطوق النجاة.
بهوتی، منصور بن یونس (بی‌تا). کشاف القناع عن متن الإقناع. بیروت: دارالکتب ­العلمیه.
حسینی زبیدی، محمد بن محمد­ (بی‌تا). تاج العروس من جواهر القاموس. بی‌جا: دارالهدایه.
حطاب، محمد بن محمد (1412ق). مواهب ­الجلیل فی ­شرح مختصر خلیل. بیروت: دارالفکر.
خطیب شربینی، محمد بن احمد (1415ق). مغنی المحتاج ­الى ­معرفة ­معانی الفاظ ­المنهاج. بیروت: دارالکتب العلمیه.
دارقطنی، علی بن عمر (1424ق). سنن الدارقطنی. بیروت: مؤسسه الرساله.
سرخسی، محمد بن احمد (1971م). شرح السیر الکبیر. بی‌جا: الشرکة الشرقیة للاعلانات.
همو (1414ق). المبسوط. بیروت: دارالمعرفه.
سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز (1404ق). المراسم فی الفقه الإمامی. قم: منشورات الحرمین.
شافعی، محمد بن ادریس (1410ق). الأم. بیروت: دارالمعرفه.
شهید اول، محمد بن مکی (1410ق). اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة. بیروت: الدار الإسلامیه.
شهید ثانى، زین­‌الدین­ بن ­على (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. قم: کتاب‌فروشى داورى.
همو (1423ق). مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
شیرازی، ابراهیم بن علی (بی­‌تا). المهذب فی فقه الإمام الشافعی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
صنعانی، عبدالرزاق بن همام (1403ق). المصنف. بیروت: المکتب الإسلامی.
طوسی، محمد بن حسن (1365ش). تهذیب الأحکام. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
همو (1407ق). الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
همو (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
همو (1400ق). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى. بیروت: دارالکتاب العربی.
حلی، حسن بن یوسف (1420ق). تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة. قم: مؤسسه امام صادق(ع).
همو (1414ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسه آل البیت(ع) لإحیاء التراث.
همو (1413ق). مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
علیش، محمد بن احمد (1409ق). منح الجلیل شرح مختصر خلیل. بیروت: دارالفکر.
عمرانی. یحیى بن ابی‌الخیر (1421ق). البیان فی مذهب الإمام الشافعی. جده: دارالمنهاج.
عوده، عبدالقادر (بی‌تا). التشریع الجنائی الإسلامی مقارناً بالقانون الوضعی. بیروت: دارالکاتب العربی.
غزالی، محمد بن محمد (1417ق). الوسیط فی المذهب. قاهره: دارالسلام.
فراهیدی، خلیل بن احمد (بی‌تا). کتاب العین. بیروت: دار و مکتبة الهلال.
قرافی، احمد بن ادریس (1994م). الذخیرة. بیروت: دارالغرب الإسلامی.
کاسانی، ابوبکر بن مسعود (1406ق). بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع. بیروت: دارالکتب العلمیه.
کلینی، محمد بن یعقوب (1365ش). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
مالک بن انس (1415ق). المدونة الکبری. بیروت: دارالکتب العلمیه.
 ماوردی، علی بن محمد (1419ق). الحاوی الکبیر. بیروت: دارالکتب العلمیه.
محقق حلى، جعفر بن حسن (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلیان.
مرداوی، علی بن سلیمان (بی‌تا). الإنصاف فی معرفة الراجح من الخلاف. بیروت: دار­إحیاء التراث العربی.
مرغینانی، علی بن ابی‌بکر (بی­‌تا). الهدایة فی شرح بدایة المبتدی. بیروت: دار­إحیاء التراث العربی.
مسلم بن حجاج نیشابوری (بی­‌تا). صحیح مسلم. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
مفید، محمد بن محمد (1413ق). المقنعة. قم: کنگره جهانى هزاره شیخ مفید.
نجفى، محمدحسن (‌1404ق‌). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار­إحیاء التراث العربی.
نفراوی، احمد بن غانم (1415ق). الفواکه الدوانی على رسالة ابن‌ابی‌زید القیروانی. بیروت: دارالفکر.
نووی، یحیى بن شرف (1408ق). تحریر الفاظ التنبیه. دمشق: دارالقلم.
همو (بی‌تا). المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر.