مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار او در مسئله تقریب مذاهب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه ایلام
2 دانشجوی دکتری دانشگاه ایلام
10.22034/mtmi.2025.466747.1781
چکیده
با توجه به تلاش‌های پیوسته دشمنان اسلام در جهت سوء استفاده از اختلافات مذاهب و ایجاد تفرقه میان امت اسلامی، تقریب مذاهب اسلامی از دیرباز یکی از مهم‌ترین مسائل جهان اسلام بوده است. در طول تاریخ اسلام، عالمان بسیاری درباره تقریب مذاهب اسلامی اظهار نظر کرده و پیشنهاداتی در این جهت ارائه کرده‌اند؛ یکی از این دانشمندان، علی شریعتی است که دیدگاههای او در این باره با وجود اهمیت بسیار، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر سعی کرده است شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار ارائه‌شده از سوی او درباره تقریب مذاهب اسلامی و وحدت اسلامی را با کاربست روش توصیفی تحلیلی از رهگذر آثار وی تبیین کند. به طور کلی، ‌شاخصه‌های استخراج شده در آثار علی شریعتی در پیشبرد اهداف مربوط به تقریب مذاهب اسلامی عبارتند از: 1- حرکت در مسیر عقلانیت و تأکید بر تحلیل‌های فرامذهبی؛ 2- دفاع منطقی از مذهب به جای توهین به مذاهب دیگر؛ 3- بهره بردن از اظهارات مخالفان در دفاع از عقاید مذهب؛ 4- رعایت جانب انصاف و بیان نقاط مثبت مخالفان مذهب؛ 5- تحلیل علمی اختلافات مذاهب با در نظر گرفتن دشمنان اصلی اسلام. علی شریعتی، حرکت در مسیر وحدت اجتماعی در عین کثرت اعتقادی را تنها راهکار وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی می‌داند و پرهیز از تعصب و افراط‌گرایی و احترام به مقدسات مذاهب را از لوازم آن معرفی می‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار او در مسئله تقریب مذاهب اسلامی

نویسندگان English

Mojtaba Mohammadi Anvigh 1
Mohammad Javad Khani 2
1 Assistant Professor at Ilam University
2 Ilam University
چکیده English

با توجه به تلاش‌های پیوسته دشمنان اسلام در جهت سوء استفاده از اختلافات مذاهب و ایجاد تفرقه میان امت اسلامی، تقریب مذاهب اسلامی از دیرباز یکی از مهم‌ترین مسائل جهان اسلام بوده است. در طول تاریخ اسلام، عالمان بسیاری درباره تقریب مذاهب اسلامی اظهار نظر کرده و پیشنهاداتی در این جهت ارائه کرده‌اند؛ یکی از این دانشمندان، علی شریعتی است که دیدگاههای او در این باره با وجود اهمیت بسیار، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر سعی کرده است شاخصه‌های مستخرج از آثار علی شریعتی و راهکار ارائه‌شده از سوی او درباره تقریب مذاهب اسلامی و وحدت اسلامی را با کاربست روش توصیفی تحلیلی از رهگذر آثار وی تبیین کند. به طور کلی، ‌شاخصه‌های استخراج شده در آثار علی شریعتی در پیشبرد اهداف مربوط به تقریب مذاهب اسلامی عبارتند از: 1- حرکت در مسیر عقلانیت و تأکید بر تحلیل‌های فرامذهبی؛ 2- دفاع منطقی از مذهب به جای توهین به مذاهب دیگر؛ 3- بهره بردن از اظهارات مخالفان در دفاع از عقاید مذهب؛ 4- رعایت جانب انصاف و بیان نقاط مثبت مخالفان مذهب؛ 5- تحلیل علمی اختلافات مذاهب با در نظر گرفتن دشمنان اصلی اسلام. علی شریعتی، حرکت در مسیر وحدت اجتماعی در عین کثرت اعتقادی را تنها راهکار وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی می‌داند و پرهیز از تعصب و افراط‌گرایی و احترام به مقدسات مذاهب را از لوازم آن معرفی می‌کند.

کلیدواژه‌ها English

تقریب مذاهب اسلامی
وحدت اسلامی
علی شریعتی
شاخصه‌های تقریب
راهکارهای تقریب

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 تیر 1404