مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی (فروغ وحدت)

امام حسین (ع) به‌مثابه محور همگرایی اسلامی؛ بایسته‌ها و چالش‌ها (تحلیلی بر مبنای تراث مشترک شیعه و سنی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای الهیات و معارف اسلامی، مدیر مرکز تخصصی علوم اسلامی امام شافعی سنندج، ایران
2 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران
10.22034/mtmi.2026.559125.1898
چکیده
شخصیت امام حسین (ع) و قیام ایشان به دلیل ابعاد فراگیر و چندوجهی، قابلیت تفسیرهای متنوع را دارد و می‌توان با رویکردهای مختلف به آن نگریست. در طول تاریخ، علی‌رغم وجود رویکردها و دیدگاه‌های گوناگون نسبت به قیام امام حسین (ع)، برخی انحرافات و تحریف‌ها، افراط و تفریط‌ها و خطاهای تحلیلی در تفسیر این قیام و موضوع عاشورا رخ داده است. از جمله این انحرافات، تحلیل‌های فرقه‌گرایانه از این حادثه است که پیامدهای اعتقادی، فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی منفی داشته و گاه موجب واگرایی در میان مسلمانان گردیده است. از سوی دیگر، در عصر حاضر همگرایی اسلامی میان پیروان مذاهب اسلامی به مقوله‌ای حیاتی و اساسی تبدیل شده است. اگرچه موضوع همگرایی اسلامی از صدر اسلام مطرح بوده، اما در یک تا دو قرن اخیر با حضور قدرت‌های خارجی در کشورهای اسلامی، اهمیت آن بیش‌ازپیش آشکار گشته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به مفهوم‌شناسی موضوع پرداخته و شخصیت امام حسین (ع) را به‌عنوان محوری برای همگرایی اسلامی تبیین می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که امام حسین (ع) در متون معتبر اهل سنت از جایگاه والایی برخوردار است و اهداف قیام ایشان موردتوافق همه مسلمانان هست. نتایج تحقیق بیانگر آن است که پیروان مذاهب اسلامی با پرهیز از رویکردهای فرقه‌گرایانه، افراطی‌گری و غلو در خصوص شخصیت امام حسین (ع) و با پایبندی به رفتارهای مسئولانه نسبت به یکدیگر و به‌منظور حفظ اصول و مشترکات اسلامی، می‌توانند شخصیت امام حسین (ع) را به‌عنوان نقطه اشتراک و محور همگرایی اسلامی پذیرا شوند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Imam Hussein (AS) as the Axis of Islamic Convergence; Necessities and Challenges (An Analysis Based on the Common Heritage of Shiites and Sunnis)

نویسندگان English

Ali Saremi 1
Abbas Rahbari 2
1 Doctor of Theology and Islamic Studies, Director of Imam Shafi'i Specialized Center for Islamic Sciences, Sanandaj, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Farhangian University, P.O. Box -14665-889 Tehran, Iran
چکیده English

The personality of Imam Hussein (AS) and his uprising, due to its comprehensive and multifaceted dimensions, is capable of diverse interpretations and can be viewed with different approaches. Throughout history, despite the existence of different approaches and perspectives towards the uprising of Imam Hussein (AS), some deviations and distortions, excesses and analytical errors have occurred in the interpretation of this uprising and the issue of Ashura. Among these deviations are sectarian analyses of this incident, which have had negative ideological, intellectual, cultural, social and political consequences and have sometimes caused divergence among Muslims. On the other hand, in the present era, Islamic convergence among followers of Islamic sects has become a vital and fundamental issue. Although the issue of Islamic convergence has been raised since the beginning of Islam, its importance has become more apparent in the last one to two centuries with the presence of foreign powers in Islamic countries. This study uses a descriptive-analytical method to conceptualize the subject and explain the personality of Imam Hussein (AS) as a pivot for Islamic convergence. The findings of the study show that Imam Hussein (AS) has a high status in authentic Sunni texts and the goals of his uprising are agreed upon by all Muslims. The results of the study indicate that followers of Islamic sects can accept the personality of Imam Hussein (AS) as a common point and pivot for Islamic convergence by avoiding sectarian approaches, extremism, and exaggeration regarding the personality of Imam Hussein (AS) and by adhering to responsible behaviors towards each other and in order to preserve Islamic principles and commonalities.

کلیدواژه‌ها English

Imam Hussein (AS)
religious unity
Islamic convergence
Ashura
Ahl al-Bayt

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 شهریور 1405