اصل عدالت در فقه مذاهب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد فقه مقارن و حقوق جزای اسلامی دانشگاه مذاهب اسلامی

چکیده

دیدگاه فقیهان به فقه، دیدگاه یکسانی نیست؛ برخی فقه را تنها در حوزه فردی مورد بررسی قرار داده و وظیفه آن را تعیین وظایف مکلفان در زندگی فردی می‌‌دانند، اما عده‌‌ای به خصوص فقهای معاصر، علاوه بر آنچه در فقه فردی مطرح است، آن را منبع تعیین قواعد اجتماعی همه مردم در جامعه و مرجع تقنین برای اداره حکومت اسلامی می‌دانند. روشن است که هریک از این دو دیدگاه، موجب تفاوتها و تغییراتی در نحوه استنباط فقها خواهد شد. در دیدگاه دوم که نگاهی کامل و جامع به فقه دارد، اصل عدالت از مقیاسهاى اسلام است که در حقیقت از سلسله علل احکام می‌‌باشد. به تعبیر دیگر، عدل حاکم بر احکام است نه تابع احکام، بنابراین عدالت مى‌‏تواند براى فقیه هم مصدر باشد و هم معیار، تا براساس آن بتواند استنباط کند و نیز درستى استنباط خود را محک زند. در این مقاله سعی شده است به طور اجمالی به اصل عدالت اجتماعی در فقه مذاهب اسلامی پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The principal of justice in Jurisprudence of Islamic sects

نویسندگان [English]

  • Abedin Momeni 1
  • Seyed Mohammad Mahdi Hoseini 2
چکیده [English]

The perceptions of jurisconsultes through jurisprudence is not an invariant view, some of them examined jurisprudence only in individual fields and believe that duty of jurisprudence is to determinate duties of  Mukallafs In their personal life, but a group of tem especially contemporary jurisconsultes in addition to points that are consider in individual jurisprudence, they know jurisprudence as a source for demonstrating social rules for all people in a society and a base for ruling the Islamic government. It is obvious that both of these views will bring differences and changes in deductions of jurisconsultes. The second view has a complete view through jurisprudence. the principal of justice is one scales of Islam that truly is part of Ahkam’s reasons. In other words justice is dominating on Ahkam not subordinate on Ahkam. Thus justice for jurisconsult could be source and scale that he could deduction and assay. This article briefly tried to illustrate the principal of justice in jurisprudence of Islamic sects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • principal of justice
  • Society
  • Jurisprudence
  • Islamic sects