وجوه و معیارهای ترجیح قرائات در تفسیر طبری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه مذاهب اسلامی و مدرس دانشگاه پیام نور خواف

چکیده

جامع البیان عن تأویل آی القرآن محمد بن جریر طبری، یکی از مشهورترین تفاسیر مأثور اهل‌‌سنت است که در قرن سوم قمری به رشته تحریر درآمده است. روش تفسیری طبری در این کتاب، غالباً روایی و مبتنی بر روایات پیامبر(ص) و اقوال صحابه و تابعان است. یکی از مهم‌‌ترین مسائلی که طبری در تفسیر خود به آن پرداخته، مسئله قرائات می‌‌باشد، بدین صورت که او ذیل آیات، از قرائات مختلف سخن می‌‌گوید و پس از نقد و بررسى، در هر مورد، قول أصحّ و مرجّح را انتخاب و بیان می‌‌کند. طبرى در این زمینه، از چنان تسلط و توانایى برخوردار است که تنها یک حافظ و راوى زبردست در علم قرائت به نظر نمى‏‌آید، بلکه او عالمى کم‏‌نظیر و ناقدى توانا است که در میان انبوه قرائات و روایات مختلف، اندیشه عمیق و نقّاد خود را به کار مى‏‌گیرد و به کمک معیارهای متنوع همچون: اجماع قاریان و قرآن‏‌دانان یا پرهیز و خوددارى آنان در مورد قرائتى خاص، هماهنگى قرائت با سیاق آیه و دیگر موارد مشابه، هماهنگى با قواعد و شیوه معروف زبان عرب، هماهنگى با تفسیر اهل تأویل، هماهنگى با رسم الخط قرآن، سهولت لفظى و تناسب معنوى یکى از قرائتها و غیره، سره را از ناسره نشان مى‏‌دهد و هرکدام را در جاى خاص خویش مى‏‌نشاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The reasons and aspects for preferring Readings of Qur’an in Tabari’s interpretation

نویسنده [English]

  • Mohammad Farooq Ashekar Tizabi
چکیده [English]

Mohammad Tabari’s book Ja’me al-Bayan an Ta’vil Ayah al- Qur’an is one of famous Hadith interpretations of Ahlol Sonnah which written in third century. The interpretive method of Tabari in this book is mostly narrative and based on Hadiths of Prophet Mohammad (PUH), Tabe’een and Sahabah’s view. One of important issues that Tabari studied in his interpretation is the issue of Reading of Qur’an (Qera’at). In the way that he in below of verses speaks about different Readings of Qur’an and after examining and criticizing them then introduce the best one. Tabari in this case, is much dominated and capable that not only he seems like a Hafez of Qur’an and proficient narrator in Reading of Qur’an’s science but also he is an exotic scholar and capable critic. He among many Readings and different Hadiths utilized his deep and critic thinking and with various scales such as: Consensus of Qur’an reciter (Qaris) and Qur’an’s researchers or their avoidance about especial Reading of Qur’an, harmony in Reading with frame of verses and other similar points, harmony with famous rules and methods of Arab’s language, harmony with interpretation of Ahle Ta’vil, harmony with calligraphy of Qur’an, textual facility and spiritual congruency of one of Readings and etc. shows correct from incorrect and put them in its especial place.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tabari
  • Ja’me al-Bayan an Ta’vil Ayah al- Qur’an
  • Reading of Qur’an
  • correct Reading
  • scales for correct Reading